Το παραινετικό ποίημα του κρητικού ποιητή Στέφανου Σαχλίκη, με το οποίο συνιστά στο γιο ενός παλιού του φίλου, το Φραντζισκή, να αποφεύγει τα ζάρια, τις πόρνες και τα νυχτοπερπατήματα, εκδίδεται κριτικά βάσει του κώδικα ΙΙΙ ΑΑ 9 της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Νάπολης. Στην εισαγωγή που προτάσσεται της έκδοσης παρουσιάζονται τα πορίσματα από τη σύγκριση της συγκεκριμένης παραλλαγής με τις παραλλαγές των χειρογράφων του Montpellier και του Παρισιού, γνωστές από την έκδοση του G. Wagner (Λειψία 1874). Υποστηρίζεται η υπόθεση της προέλευσης και των τριών από ένα κοινό πρότυπο, το οποίο θα πρέπει να είχε υπόψη του ο μεταγενέστερος ποιητής Μάρκος Δεφαράνας κατά τη σύνθεση του έργου του Λόγοι διδακτικοί. Η έκδοση συνοδεύεται από σχόλια και γλωσσάρι.
Το παραινετικό ποίημα του Σαχλίκη κατά την αδημοσίευτη παραλλαγή του κώδικα της Νάπολης.
Δημοσιεύεται η έκθεση πεπραγμένων του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών για το έτος 1960. Στο διάστημα αυτό αντιμετωπίστηκε ικανοποιητικά το οικονομικό ζήτημα. Αποφασίστηκε η επέκταση του Μουσείου. Εμπλουτίσθηκαν οι συλλογές του, η βιβλιοθήκη και το αρχείο. Συνεχίστηκαν οι εργασίες αποκατάστασης του Αγίου Μάρκου. Έγινε η προεργασία για τη διοργάνωση του Α΄ Διεθνούς Κρητολογικού Συνεδρίου. Δημοσιεύτηκε η μελέτη του Ν. Παναγιωτάκη με τίτλο Θεοδόσιος ο Διάκονος και το ποίημα αυτού Άλωσις της Κρήτης. Συνεχίστηκε η ταξινόμηση του Αρχείου της Δημογεροντίας Ηρακλείου. Επιχορηγήθηκε η έμμετρη λαογραφική συλλογή του Ι. Καραταράκη με τίτλο Η θανή στην Κρήτη. Η Εταιρία έχασε τρία μέλη της, τον Νικόλαο Τζανάκη, τον Θρασύβουλο Σταυράκη και τον επίσκοπο Ιεράς και Σητείας Φιλόθεο. Εγγράφηκαν σε αυτή νέα μέλη.
Έκθεσις πεπραγμένων του Δ. Σ. κατά το έτος 1960.
Ο αθωνίτης μοναχός και μετέπειτα άγιος Αθανάσιος υπήρξε επιστήθιος φίλος του Νικηφόρου Φωκά και μετέβη στην Κρήτη για να ενισχύσει τον αγώνα του κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Χάνδακα. Μετά την ανάκτηση του νησιού από τους Άραβες, συνεργάστηκε με τον Ιωάννη τον ερημίτη και τον Νίκωνα τον "Μετανοείτε" για την αποκατάσταση της ορθοδοξίας. Έφερε έτσι εις πέρας την πρώτη αγιορειτική ιεραποστολή. Στη συνέχεια αποσύρθηκε στο Άγιο Όρος, όπου ίδρυσε με την υποστήριξη του Φωκά τη μονή της Μεγίστης Λαύρας και αναδιοργάνωσε τον αγιορειτικό μοναχισμό. Σώζεται το αυτόγραφο τυπικό του αγίου Αθανασίου, από το οποίο δημοσιεύεται ένα απόσπασμα.
Άγιον Όρος Άθως, χιλιετηρίς από της πρώτης αγιορειτικής Ιεραποστολής (961-1961).
Από τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών κυκλοφόρησε το βιβλίο της Αγνής Ξενάκη-Σακελλαρίου για τις μινωικές σφραγίδες της συλλογής Γιαμαλάκη. Οι σφραγίδες αντιπαραβάλλονται με αντίστοιχα αποκτήματα άλλων μουσείων και συνεξετάζονται με στοιχεία ανατολικών πολιτισμών. Στην εισαγωγή παρουσιάζεται η μέθοδος που ακολουθήθηκε, εκτίθενται τα πορίσματα της έρευνας σχετικά με την ανάπτυξη της μινωικής σφραγιδογλυφίας, προτείνεται ένα νέο σύστημα χρονολόγησης κι εξετάζονται τα σχήματα και τα θέματα σφραγίδων διαφορετικών περιόδων. Ακολουθεί η περιγραφή κάθε σφραγίδας με αναφορές στα γνωστά δείγματα του εικονιζόμενου θέματος. Μελετάται η ιστορική εξέλιξη των κυριοτέρων από τα θέματα αυτά και επιχειρείται η ερμηνεία τους. Μολονότι ορισμένες από τις απόψεις που υποστηρίζονται επιδέχονται αμφισβήτηση, το έργο συμβάλλει αποφασιστικά στη μελέτη ενός από τους πιο χαρακτηριστικούς κλάδους της μινωικής τέχνης.
Agnes Xenaki - Sakellariou, Les cachets minoens de la Collection ...)
Π78 - Πολιτισμός- Κρητικά Χρονικά Τόμος ΙΔ'
Αρχείο CSV που περιέχει τον Τίτλο, την Περιγραφή, το Μορφότυπο και το URL για κάθε πόρο του συνόλου δεδομένων.
Η οικογένεια των Καλοκαιρινών συνέβαλε με ποικίλους τρόπους στην οικονομική, πολιτική και πολιτισμική ζωή της Κρήτης. Παρουσιάζεται η ιστορία της από το 1830 περίπου, οπότε ο Ανδρέας Δημητρίου Καλοκαιρινός άρχισε να οργανώνει έναν εμπορικό, βιομηχανικό, ναυτικό και τραπεζικό οίκο, που αναδείχτηκε στον σημαντικότερο του νησιού, ως το 1930, οπότε ο Ανδρέας Λυσιμάχου Καλοκαιρινός διέθεσε το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του για την ίδρυση Φιλανθρωπικών Ιδρυμάτων. Από τα μέλη της οικογένειας πολιτική δράση ανέπτυξαν ο Ανδρέας Δ. Καλοκαιρινός, υποπρόξενος των Δύο Σικελιών, και ο γιός του Λυσίμαχος, υποπρόξενος της Αγγλίας. Μακρόχρονη και πολυσχιδή συμμετοχή στα κοινά είχε και ο Ανδρέας Λ. Καλοκαιρινός. Αξιομνημόνευτη είναι, τέλος, η προσφορά του Μίνωα Καλοκαιρινού, ο οποίος επιχείρησε το 1878 την πρώτη συστηματική ανασκαφή στην Κνωσό.
Η οικογένεια των Καλοκαιρινών της Κρήτης.
Διερεύνηση των πηγών της κρητικής ποίησης από το 1453 μέχρι το 1500, με λεπτομερή εξέταση των σχέσεων ανάμεσα στα δημοτικά τραγούδια, την γραπτή παράδοση και τις δυτικές συνθέσεις που εμφανίστηκαν πριν και μετά από την ακμή της κρητικής λογοτεχνίας. Εκτενής μελέτη υποδιαιρεμένη σε πρόλογο (σσ. 7-9) και οκτώ κεφάλαια: 1. Δημοτικά τραγούδια (9-43), 2. Ο Διγενής στην Κρήτη, 3. Ο Σαχλίκης και οι ρίμες του (203-220), 4. Των πολιτικών ο Χάρος, 5. Θησέας και Αιμιλία (253-270), 4. Απολλώνιος (379-393), 7. Το ανακάλημα της Κωνσταντινουπόλεως (394-404), 8. Νερωνφίλη, Τάρσια και Ντολτσέτα (405-425), και παράρτημα για το χειρόγραφο Φανουράκη με πρόσφατα καταγεγραμμένα δημοτικά τραγούδια (426) καθώς και βιβλιογραφία (427-434).
Κρητική ποίηση - πηγές και έμπνευση.
Δημοσιεύεται μια σειρά εγγράφων που απέστειλε το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως στην εκκλησία Κρήτης και τη Δημογεροντία Ηρακλείου από το 1857 ως το 1869. Οι ιστορικές αυτές πηγές διαφωτίζουν ποικίλες πτυχές της εκκλησιαστικής ιστορίας του νησιού κατά την τελευταία περίοδο της Τουρκοκρατίας και κυρίως ορισμένα θέματα (κληρονομικά, εκπαιδευτικά κ.ά.) για τα οποία ήταν αρμόδιος ο Μητροπολίτης Κρήτης με την ιδιότητά του ως Προέδρου της Δημογεροντίας Ηρακλείου. Ο Μητροπολίτης ήταν επίσης υπεύθυνος απέναντι στο Πατριαρχείο και την Υψηλή Πύλη για όλα τα ζητήματα που αφορούσαν στη δράση των Χριστιανών του νησιού. Τα έγγραφα φυλάσσονται στα αρχεία της Δημογεροντίας Ηρακλείου και της Μητροπόλεως Κρήτης.
Ανέκδοτα έγγραφα του Οικουμενικού Πατριαρχείου προς την εκκλησίαν της Κρήτης και την Δημογεροντίαν Η
Το άρθρο χωρίζεται λόγω μεγέθους σε τέσσερις ενότητες, στις σελ. 323-325 του Η΄, 372-394 του Ι΄, 109-146 και 466-491 του ΙΔ΄ τόμου. Πρόκειται για δημοσίευση μέρους της αλληλογραφίας των Γάλλων προξένων της Κρήτης από το 1686 έως το 1730, στη γαλλική γλώσσα. Παρατίθενται υπομνήματα και εκθέσεις γενικού ενδιαφέροντος, που δίνουν μια γενική εικόνα της κατάστασης στην Κρήτη. Η αλληλογραφία φυλάσσεται στα Εθνικά Αρχεία της Γαλλίας, Aff. Etr. B1. Στην Κρήτη υπήρχε το προξενείο των Χανίων, το υποπροξενείο του Χάνδακα και το πρακτορείο του Ρεθύμνου. Η αλληλογραφία της παρούσας ενότητας αναφέρεται στην τουρκική διοίκηση του νησιού και το εμπόριο, ιδιαίτερα τις εξαγωγές ελαιολάδου και σιτηρών προς τη Γαλλία. Το υπόμνημα αρ. 13 περιλαμβάνει περιγραφή της Μεσαράς και του Λαβυρίνθου της Γόρτυνας το1723.
Εκθέσεις και υπομνήματα από την αλληλογραφία του Γαλλικού Προξενείου Κρήτης.
Εξετάζεται η αρχιτεκτονική μορφή που είχε το δουκικό ανάκτορο του Χάνδακα με βάση ορισμένες αναπαραστάσεις του των χρόνων της βενετικής κυριαρχίας. Πρόκειται: α) για τη γενική άποψη της πόλης που σχεδίασε το 1429 ο περιηγητής Francesco Buondelmonti. β) για απόψεις της πλατείας του Αγίου Μάρκου και της πομπής του Corpus Christi μπροστά στο δουκικό ανάκτορο και για μια γενική απεικόνιση του Χάνδακα κατά την περίοδο της πανώλης του 1592-95, που συμπεριλαμβάνονται στον Μαρκιανό κώδικα του Κλόντζα. γ) για τον χάρτη του Χάνδακα του Werdmüller. Το ανάκτορο αναφέρεται ερειπωμένο το 1815. Καταστράφηκε πιθανότατα από τον σεισμό του 1856, όπως και πολλά άλλα βενετικά μνημεία της πόλης.
Το Δουκικόν ανάκτορον του Χάνδακος.
Δημοσιεύονται εννέα επιγραφές της ανατολικής και της κεντρικής Κρήτης. Πρόκειται για: ένα θραύσμα επιγραφής της περιόδου 480-460 π.Χ., που ανήκει στην ομάδα των νομοθετικών επιγραφών της Γόρτυνας και βρέθηκε εντοιχισμένο σε οικία του χωριού Μητρόπολη. μια αναθηματική επιγραφή του 1ου π.Χ. αιώνα από την ακρόπολη της Γόρτυνας. ένα τμήμα ιωνικού επιστυλίου της περιόδου 97-117 μ.Χ., ένα θραύσμα μαρμάρινης στήλης του 3ου ή 4ου μ.Χ. αιώνα κι ένα θραύσμα πώρινης στήλης του 3ου μ.Χ. αιώνα περίπου από τη Μητρόπολη. μια επιτύμβια στήλη του 3ου π.Χ. αιώνα από την Πραισό. μια επιτύμβια στήλη του 1ου π.Χ. αιώνα περίπου από τη Μαρωνιά Σητείας. έναν επιτύμβιο βωμίσκο του 1ου π.Χ. αιώνα περίπου κι έναν επιτύμβιο βωμίσκο του 2ου-3ου μ.Χ. αιώνα από τη Λύττο.
Επιγραφαί εκ Κρήτης Ι
Με αφορμή μια μνεία του Λέοντα Αλλατίου, εντοπίστηκε στη βιβλιοθήκη του ελληνικού κολλεγίου του Αγίου Αθανασίου στη Ρώμη ένα άγνωστο θεατρικό κείμενο με τίτλο "Τραγωδία ονομαζομένη Ευβιένα... ποιηθήσα υπό του κυρού Θεοδώρου Μοντζελέζε", που τυπώθηκε στη Βενετία το 1646. Περιγράφεται το μοναδικό σωζόμενο αντίτυπο του έργου και συνοψίζεται η υπόθεσή του. Αναδεικνύονται η παραμυθική του οικονομία και η τεχνική αφέλεια που διέπει τη σκηνική του διάρθρωση. Ανιχνεύεται η διάδοση ορισμένων λαογραφικών μοτίβων που περιέχει στην Ελλάδα και τη Δύση. Εξετάζονται τα κοινά στοιχεία του με την ιταλική λαϊκή παράσταση της Στέλλας (Rappresentazione di Stella) και με την κρητική Θυσία του Αβραάμ. Τίθενται, τέλος, τα ζητήματα του τρόπου σύνθεσής του, της πατρότητάς του και των χωροχρονικών του συντεταγμένων.
Προεισαγωγικά στην "Ευβιένα", "τραγωδία ποιηθείσα υπό του κυρού Θεοδώρου Μοντζελέζε".
Κατά το 1960 συνεχίστηκαν οι εργασίες έκθεσης των Μουσείων Ηρακλείου και Χανίων και διαρρυθμίστηκε ένας χώρος κατάλληλος για το Μουσείο Αγίου Νικολάου. Εμπλουτίσθηκαν το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης και το Μουσείο Ρεθύμνου. Ιδρύθηκε η αρχαιολογική Συλλογή Μεταξά. Έργα αποκατάστασης έγιναν στην Κνωσό, στο μέγαρο Νίρου, στα Μάλια, στη Φαιστό και σε μεσαιωνικά μνημεία του Ηρακλείου, των Χανίων και της επαρχίας Ρεθύμνης. Πραγματοποιήθηκαν ανασκαφές σε θέσεις του Ηρακλείου και των Χανίων και στις περιοχές Αρχανών, Κατσαμπά, Μητρόπολης Γόρτυνας, Λεβήνας, Χόνδρου Βιάννου, Ολούντας, Τουρτούλων και Λισσού. Διεξήχθησαν υποβρύχιες έρευνες στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Αγίας Γαλήνης και Κόκκινου Πύργου. Οι ξένες αρχαιολογικές σχολές συνέχισαν τις ανασκαφές στην Κνωσό, στα Μάλια και στη Φαιστό. Ήρθαν τυχαία στο φως αξιόλογα ευρήματα σε διάφορα σημεία του νησιού.
Αρχαιολογική κίνησις εν Κρήτη κατά το έτος 1960.
Το άρθρο χωρίζεται λόγω μεγέθους σε τέσσερις ενότητες, στις σελ. 323-325 του Η΄, 372-394 του Ι΄, 109-146 και 466-491 του ΙΔ΄ τόμου. Πρόκειται για δημοσίευση μέρους της αλληλογραφίας των Γάλλων προξένων της Κρήτης από το 1686 έως το 1730, στη γαλλική γλώσσα. Παρατίθενται υπομνήματα και εκθέσεις γενικού ενδιαφέροντος, που δίνουν μια γενική εικόνα της κατάστασης στην Κρήτη. Η αλληλογραφία φυλάσσεται στα Εθνικά Αρχεία της Γαλλίας, Aff. Etr. B1. Στην Κρήτη υπήρχε το προξενείο των Χανίων, το υποπροξενείο του Χάνδακα και το πρακτορείο του Ρεθύμνου. Η αλληλογραφία της παρούσας ενότητας αναφέρεται στο εμπόριο με τη Γαλλία των ετών 1738-1740, ειδικότερα την εισαγωγή υφασμάτων και μπαχαρικών στο νησί και την εξαγωγή ελαιολάδου, μεταξιού και κεριού, καθώς και το παράνομο εμπόριο τυριού.
Εκθέσεις και υπομνήματα από την αλληλογραφία του Γαλλ. Προξεν. Κρήτ.
Εξετάζονται ορισμένα βασικά ζητήματα που αφορούν στη συγγραφική παραγωγή του κρητικού ποιητή Στέφανου Σαχλίκη, όπως η κειμενική παράδοση και η χρονολόγηση των έργων του, τα βιογραφικά στοιχεία του ποιητή που συνάγονται από αυτά, η γλώσσα του, ο τρόπος με τον οποίο συνέθεσε τους ποιητικούς κύκλους, το περιεχόμενο, το ύφος και το είδος καθενός και οι μαρτυρίες που παρέχουν για την εποχή τους. Κύρια χαρακτηριστικά των ποιημάτων του Σαχλίκη θεωρούνται ο ρεαλισμός και η διδακτικοσατιρική διάθεση, η ειρωνική στάση απέναντι στον κλήρο, η χρήση της δημώδους γλώσσας και η μίμηση της λαϊκής παράδοσης. Με τις συγκεκριμένες ιδιομορφίες τους, τα κείμενα του κρητικού συγγραφέα προσεγγίζουν την ευρωπαϊκή προαναγεννησιακή λογοτεχνική παραγωγή.
Ο Κρής ποιητής Στέφανος Σαχλίκης.
Περιέχει το σύνολο των άρθρων που περιλαμβάνονται στο Τόμο ΙΔ' καθώς και περίληψη του κάθε άρθρου.
Συνοπτικός Πίνακας - Κρητικά Χρονικά Τόμου ΙΔ'
Τα ομηρικά έπη παρέχουν μια εικόνα της μυκηναϊκής Κρήτης. Εμπεριέχουν αναφορές στο φυσικό τοπίο του νησιού, στους λαούς που αποτελούσαν τον πληθυσμό του (Αχαιούς, Δωριείς, Ετεόκρητες, Κύδωνες, Πελασγούς), στον αριθμό των κρητικών πόλεων, σε τοποθεσίες των παραλίων και της ενδοχώρας, στις σχέσεις της Κρήτης με άλλα μυκηναϊκά βασίλεια και σε ήρωες των μινωικών χρόνων, όπως ο Μίνωας, ο Δευκαλίωνας, η Αριάδνη και ο Ραδάμανθυς. Μνημονεύεται επίσης ο βασιλιάς Ιδομενέας, ο οποίος συμμετείχε στον Τρωικό πόλεμο με αξιόλογη ναυτική δύναμη. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι πληροφορίες των ομηρικών επών για την Κρήτη μπορούν να διασταυρωθούν με μαρτυρίες από άλλες πηγές. Δεν αποκλείεται να απηχούνται στα έργα του Ομήρου κάποια αρχαϊκά τραγούδια της Κρήτης.
Κρήτη και Όμηρος.
Δημοσιεύεται η διαθήκη που συνέταξε ιδιοχείρως ο κρητικός ιερέας Γρηγόριος Μαράς την 25η Απριλίου 1704 στη Βενετία και ο κωδίκελλος, με τον οποίο τη συμπλήρωσε οκτώ χρόνια αργότερα, την 2α Μαρτίου 1712. Τα έγγραφα εντοπίστηκαν σε κατάστιχο του νοταρίου Φραγκίσκου Βελάνου στο Κρατικό Αρχείο της Βενετίας. Αποτελούν πολύτιμες πηγές για τη ζωή, τη δράση και τον υλικό πλούτο του ελληνορθόδοξου ιερωμένου, ο οποίος διαβιούσε στην πόλη των τεναγών μερικές δεκαετίες μετά την άλωση της ιδιαίτερης πατρίδας του από τους Οθωμανούς.
Η ιδιογράφος διαθήκη Γρηγορίου ιερέως του Μαρά του Κρητός (1704).